Misirlou - grecka pieśń i taniec ludowy.

 

      Osoby spotykające się po raz pierwszy z nazwą "Misirlou" zapewne zapytają co kryje się pod tak niezrozumiałą nazwą. 

Misirlou w tłumaczeniu na język polski oznacza egipską, piękną dziewczynę. Jej urodę, tajemniczość i dobroć opisuje pieśń ludowa pojawiająca się w folklorze greckim, tureckim , arabskim i hebrajskim. Korzenie pieśni sięgają czasów Imperium Osmańskiego (obecnej Turcji), gdy na jego terenie żyli obok siebie Grecy, Turcy, Arabowie i Żydzi. Do Grecji trafiła po 1923 roku, kiedy to na mocy traktatu w Lozannie doszło do wymiany ludności między Grecją a Turcją. Zapisu pieśni dokonał grecki uchodźca z Azji Mniejszej, urodzony w Stambule - Theodotos  Demetriades. Prawdopodobnie pieśń zasłyszana w dzieciństwie zapadła mu tak głęboko w pamięci, że postanowił podarować jej drugie życie, popularyzując ją na terenie współczesnej Grecji. Prawdziwy autor pieśni  jest nieznany.

Aby zrozumieć znaczenie pieśni dla społeczeństwa greckiego, na chwilę powinniśmy wrócić do historii stosunków grecko-tureckich.

Dlaczego doszło do wymiany ludności między Grecją , a Turcją?

       Liczne wojny i konflikty między Turcją, a Grecją nie miały perspektyw na szybkie zakończenie. Przedstawiciele dziewięciu państw, w tym Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Japonii, Rumunii, Królestwa SHS, Grecji i Turcji spotkali się w lipcu 1923 w Lozannie i tam doprowadzili do zawarcia pokoju między odwiecznymi wrogami.. Jednym z postanowień traktatu była konieczność wymiany ludności między Turcją i Grecją. Uznano, że w jednym państwie nie ma miejsca dla przedstawicieli dwóch narodów.

 Jedynym wyznacznikiem wymiany ludności była religia: chrześcijanie musieli opuścić ziemie zajęte przez Turków mimo, że  od wiek wieków należały one do ich przodków. Natomiast wyznawcy islamu  trafiali w granice nowo ustanowionego państwa tureckiego. 

       Pozostawiając w Turcji cały majątek greccy uchodźcy stawali się bezdomni , co powodowało, że w nowej ojczyźnie trafiali na społeczny margines. To właśnie oni, po przybyciu z Azji Mniejszej  do Grecji stworzyli w jej kulturze styl zwany rebetico, do którego należy pieśń Misirlou. W utworach zaliczanych do tego stylu pojawia się folklor mieszany , którego elementy zaczerpnięte są z tradycji tureckiej, arabskiej, hebrajskiej i greckiej.

    Układ kroków do pieśni powstał w 1945 roku dzięki organizacji kobiecej z Pitsburga, która zdecydowała o utworzeniu grupy tanecznej działającej przy Uniwersytecie Duquesne. Plan zakładał uczczenie tańcem sojuszników Ameryki podczas II wojny światowej. Układ kroków zaczerpnięto z tańca Kritikos stworzonego przez Mercine Nesitas.

     Pieśń Misirlou i stworzony do niej taniec pozyskał wielu fanów na całym świecie. Od lat jest podstawą tańców wykonywanych w serbskich kościołach prawosławnych w USA. Popularnością cieszy się również w społeczności ormiańsko-amerykańskiej.

  Pieśń Misirlou jest tak popularna, że osoby z wielu krajów położonych od Maroko po Irak uważają, że jest to pieśń ludowa pochodząca z ich krajów.

Jej odbiór przez słuchaczy jest na tyle pozytywny , że doczekała się licznych przeróbek, które znane są szerokiemu odbiorcy.

W 1994 roku wersja "Misirlou" Dicka Dale'a została wykorzystana na ścieżce dźwiękowej do filmu Pulp Fiction. 

CIEKAWOSTKA:

Piosenka Misirlou została uznana przez Komitet Organizacyjny Igrzysk Olimpijskich w Atenach 2004 za jedną z najbardziej wpływowych greckich piosenek wszechczasów i zabrzmiała w salach koncertowych oraz podczas ceremonii zamknięcia – w wykonaniu Anny Vissi .

W marcu 2005 roku magazyn Q umieścił wersję Dale'a na 89 miejscu na liście 100 najlepszych utworów gitarowych.

Źródło:

• Obszerne wyjaśnienie Dicka Dale'a w Wayback Machine (archiwum 27 września 2007) (z tabulatorami gitarowymi i notacją standardową)
• Rok w Grecji: Μισιρλού - grecka pieśń ludowa którą być może znasz (rok-w-grecji.blogspot.com)
• Misirlou - frwiki.wiki
  
  

KALAMATIANOS najpopularniejszy grecki taniec ludowy.

 

    Powiedzieć o Grekach, że lubią muzykę i taniec, to tak jakby nic nie powiedzieć.

Grecy kochają tańczyć i śmiało można napisać, że są najbardziej roztańczonym europejskim narodem. Uwielbiają rodzime tańce ludowe, których liczba przekracza 4 tysiące, z czego 150 z nich wykonywanych jest na co dzień w różnych rejonach kraju. Tu należy wtrącić pewną dygresję. W Polsce mamy pięć podstawowych tańców narodowych, z których przeciętny Polak jest wstanie zatańczyć prawdopodobnie tylko poloneza i to też niezbyt dobrze. 

                   Jednym z najbardziej popularnych tańców w Grecji jest kalamatianos wykonywany na weselach, z okazji Świąt Wielkanocnych, a także na wiejskich biesiadach organizowanych przy muzyce na żywo. Dla Europejczyków spoza Hellady rytm tańca jest dość zaskakujący i w pierwszej fazie trudny do zatańczenia. Zanim jednak napiszę dlaczego, zacznijmy od historii tańca.

Początków tańca należy szukać w starożytności, a konkretnie w opisie Homera zamieszczonym w Iliadzie. Poeta przenosi nas w VIII - VII wiek przed narodzeniem Chrystusa i w jednym z obrazów ukazuje trzy przedstawienia wykonane wokół włóczni Achillesa. Prawdopodobnie jest to taniec nazywany przez starożytnych Spartan jako "ormos".

Ksenofont (433 - 350 p.n.Ch.) - uczeń Sokratesa opisywał, że był to taniec w stylu syrto, tańczony w otwartym kręgu z użyciem chusteczek. Kobiety za pomocą chustek zachęcały mężczyzn do tańca, przy czym ruch mężczyzn był bardzo energiczny, zaś kobiet delikatny i skromny. W XIX wieku taniec nosił nazwę Syrtos O Peloponisios, po czym jego nazwa została zmieniona na kalamatianos od nazwy miasta Kalamata położonego w południowej Grecji. Większość greckich tańców ludowych nosi nazwę miast lub wiosek z których się wywodzą lub powszechnie się uważa, że tam się narodziły.

             Kalamatianos tańczy się w całej Grecji , na Cyprze i wszędzie tam gdzie mieszkają Grecy. Podobnie jak w większości greckich tańców, tańczy się go w otwartym kole lub w łańcuchu, w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Jest to taniec radosny, odświętny składający się z podstawowych dwunastu kroków. Kroki te odpowiadają czterem taktom.

          Najbardziej charakterystyczną cechą kalamatianos jest asymetryczne metrum 7/8, co oznacza, że na takt przypada siedem uderzeń, ogólnie podzielonych na dwie grupy po 3 i 4 uderzenia. Chociaż ta rytmiczna struktura nieznana jest mieszkańcom Zachodu, to ćwiczenie rytmu 12 kroków sprawia, że po niezbyt długim okresie czasu jesteśmy w stanie zatańczyć kalamatianos. 

Prawdopodobnie najbardziej znaną ludową piosenką tego gatunku jest Mandili Kalamatiano. Zapraszam do tańca.  

Źródło:

Yoair Blog - światowa publikacja bloga antropologicznego.

Kalamatianos: The most popular folkdance influence in Greek era. – FolkWay – The Only Folk Culture (folk-way.com)

Kalamatianos - Wikipedia